Gramatyka włoska
Pronomi indiretti, czyli zaimki w funkcji dopełnienia dalszego język włoski

Zaimki dopełnienia dalszego, w odróżnieniu od tego bliższego, zastępują w zdaniu rzeczownik wprowadzony przez przyimek „a”, stąd też nazwa indiretto, czyli występujący niebezpośrednio po czasowniku. W teorii odpowiadają na pytanie „a chi?” (komu?), jednak nie wszystkie czasowniki, które odpowiadają na to pytanie w języku polskim, pokrywają się z tymi włoskimi (np. po polsku pytamy kogoś, czyli jest to dopełnienie bliższe, a po włosku dosłownie pytamy komuś, stąd dopełnienie dalsze).

A chi? → komu?

A ME MI

A TE TI

A LUI GLI

A LEI LE

A NOI CI

A VOI VI

A LORO GLI (LORO)

Jak widać, pronomi mi, ti, ci oraz vi pokrywają się z tymi z dopełnienia bliższego, nowością są tu natomiast pronomi gli (jemu albo im) oraz le (jej). Specjalnym przypadkiem jest też trzecia osoba liczby pojedynczej, ponieważ zaimek „im” może być wyrażony zarówno za pomocą „gli” jak i „loro”, zmienia się wtedy jednak położenie zaimka w zdaniu: gli występuje przed czasownikiem, natomiast loro po czasowniku. To drugie jest jednak używane w bardziej formalnych wypowiedziach, dlatego w codziennej konwersacji bardziej pasować będzie „gli”.

Np.: Quando scrivi ai tuoi genitori? Kiedy napiszesz do swoich rodziców?

Gli scrivo più tardi. Scrivo loro più tardi. – Napiszę do nich później.

Włoskie czasowniki

Przykładami czasowników, które łączą się z zaimkami dopełnienia dalszego, są np.:

Chiedere a qu (pytać/prosić kogoś)

Dare/regalare a qu (dać/podarować komuś)

Mandare/inviare/spedire a qu (wysłać komuś)

Mostrare/far vedere a qu (pokazywać komuś)

Piacere a qu (podobać się komuś)

Rispondere a qu (odpowiadać komuś)

Telefonare a qu (dzwonić, telefonować do kogoś)

Scrivere a qu (pisać do kogoś)

Portare a qu (przynieść komuś)

Restituire a qu (zwrócić komuś, np. pieniądze)

Prestare a qu (pożyczyć komuś)

Dire a qu (powiedzieć komuś)

Spiegare a qu (wyjaśnić komuś)

Comprare a qu (kupić komuś)

Preparare a qu (przygotować komuś)

Sembrare a qu (wydawać się komuś)

Servire a qu (być potrzebnym komuś)

Mancare a qu (brakować komuś)

Przykłady w zdaniach w języku włoskim:

Quando telefonerai a Marco? Gli telefono stasera. – Kiedy zadzwonisz do Marco? Zadzwonię do niego dziś wieczorem.

Elena non mi risponde, le ho già scritto tre messaggi e ancora niente. – Elena mi nie odpisuje, napisałem jej już trzy wiadomości i nadal nic.

Ci servono due pomodori e un po’ di farina. – Potrzebne są nam dwa pomidory i trochę mąki.

I nostri bambini hanno fame, gli prepariamo le lasagne. – Nasze dzieci są głodne, przygotowujemy im lasagnę.

Oggi vi porto un buon tiramisù. – Dziś przyniosę wam pyszne tiramisu.

Per il compleanno di mia mamma le ho regalato un bel orologio. – Na urodziny mojej mamy podarowałem jej piękny zegarek.

Z czasownikami modalnymi

Podobnie jak w dopełnieniu bliższym, kiedy w zdaniu w języku włoskim występują również czasowniki modalne, pronomi indiretti mogą stać albo przed czasownikiem modalnym albo zostać przyłączone do czasownika w bezokoliczniku. Np.:

Devo telefonare a Francesca. Devo telefonarle/le devo telefonare. – Muszę zadzwonić do Franceski. Muszę do niej zadzwonić.

A mio padre piace leggere, gli posso regalare/posso regalargli un libro. – Mój tata lubi czytać, mogę mu podarować książkę.

I miei amici mi hanno chiesto aiuto con la loro festa, per questo gli voglio preparare/voglio preparargli le lasagne. – Moi przyjaciele poprosili mnie o pomoc przy ich imprezie, dlatego chcę przygotować im lasagne.

Forma grzecznościowa

W przypadku pronomi indiretti w języku włoskim do konstrukcji formy grzecznościowej użyjemy zaimków „Le” oraz „Vi”, np.:

Signore, Le manderò tutti i dettagli via mail. – Proszę Pana, wyślę Panu wszystkie szczegóły mailem.

Signorina, Le rispondo stasera, quando ho tempo. – Panienko, odpowiem Pani dziś wieczorem, kiedy będę miał czas.

Signori, Vi mostro la casa. – Proszę Państwa, pokażę Państwu dom.

Signore, oggi Vi spiego tutto. – Dziś wyjaśnię Paniom wszystko.

Pronomi indiretti z czasem przeszłym w języku włoskim

W odróżnieniu od zaimków dopełnienia bliższego, w czasie przeszłym pronomi indiretti nie skracają się w żaden sposób ani nie uzgadniają końcówki participio passato. Np.:

Hai risposto ai tuoi amici? No, non gli ho ancora risposto. – Odpowiedziałeś twoim przyjaciołom? Nie, jeszcze im nie odpowiedziałem.

Hai telefonato alla nonna? Sì, le ho telefonato stamattina. – Zadzwoniłeś do babci? Tak, zadzwoniłem do niej dziś rano.

Vi ho mandato una cartolina da Barcellona ma probabilmente non è ancora arrivata. – Wysłałem wam pocztówkę z Barcelony, ale prawdopodobnie jeszcze nie dotarła.

Gramatyka
W tej chwili przeglądasz lekcję gramatyczną.
Uczysz się j. niemieckiego
? Odwiedź stronę podstawy niemieckiego!